Tiếng Anh theo tình huống: học từng tình huống một, nói được ngay

Vì sao học tiếng Anh theo tình huống lại dễ nhớ

Phần lớn cuộc nói chuyện hằng ngày đi theo một lối quen. Ở quán ăn, phục vụ gần như luôn hỏi bạn gọi gì, uống gì, có cần thêm gì không. Ở quầy check-in, nhân viên gần như luôn xin hộ chiếu, hỏi hành lý, đưa thẻ lên máy bay. Khi biết trước lối đi đó, bạn không phải nghĩ câu từ đầu nữa.

• Bạn đoán trước được câu sắp nghe. Nghe hiểu dễ hơn hẳn khi bạn biết người kia sắp hỏi gì. Đỡ được nửa áp lực.
• Câu đi theo cụm, không theo từ. "Could I have…, please?" là một khối. Học cả khối thì lúc nói không phải ghép ngữ pháp.
• Nhớ bằng cảnh, không bằng danh sách. Câu "Is it far from here?" gắn với hình ảnh bạn đứng ở góc phố, cầm bản đồ. Có cảnh thì câu bám lâu hơn.
• Thấy mình tiến bộ rõ. Hôm qua chưa gọi được món, hôm nay gọi được. Một tình huống xong là một việc bạn làm được thật, và cảm giác đó giữ bạn học tiếp.
• Dùng được ngay. Bạn chọn đúng tình huống sắp gặp (chuyến đi tháng sau, buổi phỏng vấn tuần tới) và học nó trước.

Cách học này không thay hẳn ngữ pháp và từ vựng. Nó cho bạn chỗ để dùng chúng: học thì quá khứ sẽ dễ hơn khi bạn cần kể lại chuyến đi vừa rồi.

Mục lục: các tình huống giao tiếp tiếng Anh thông dụng

Mỗi bài có mẫu câu kèm nút nghe, một đoạn hội thoại hoàn chỉnh, lỗi hay gặp và bài tập nhỏ làm ngay trên trang.

• Ở nhà hàng: hội thoại tiếng Anh order đồ ăn Khoảng hai mươi câu theo đúng thứ tự một bữa ăn: vào quán, gọi món, nhờ phục vụ, thanh toán. Có thêm cách dùng chữ "order" cho tự nhiên.
• Ở sân bay và trên máy bay Câu cho từng chặng: check-in, kiểm tra an ninh, cửa lên máy bay, trên máy bay và nhập cảnh. Có bảng câu in một trang mang theo.
• Giới thiệu bản thân khi phỏng vấn Khung giới thiệu bốn phần, ba bài mẫu theo nghề, cách nói điểm mạnh, điểm yếu và các câu hỏi phỏng vấn hay gặp.
• Ở văn phòng: họp, nói với sếp, email Chào đầu ngày, nêu ý kiến và phản đối lịch sự trong cuộc họp, xin nghỉ, báo chậm việc, cùng bốn email ngắn mẫu.

Cách học một tình huống tiếng Anh trong 15 phút

Ba bước: nghe, nói theo, rồi đóng vai. Mỗi lần chỉ một tình huống, và chỉ chọn 5–6 câu chính, không học cả danh sách dài.

1. 3 phút · NgheNghe cả đoạn hội thoại hai lần. Lần đầu chỉ nghe, đoán xem chuyện gì đang xảy ra. Lần hai nhìn chữ và nghĩa, đánh dấu những câu bạn sẽ là người nói.
2. 4 phút · Nói theoNghe từng câu rồi nói theo ngay, bắt chước cả nhịp và chỗ lên xuống giọng. Câu nào vấp thì nói lại ba lần, chậm trước, nhanh dần sau.
3. 6 phút · Đóng vaiBạn giữ vai của mình (khách, hành khách, ứng viên), người kia giữ vai còn lại. Lần đầu nhìn chữ, lần hai che chữ đi. Không có bạn luyện cùng thì tự hỏi tự đáp, hoặc đóng vai với Mimi.
4. 2 phút · Ghi lạiChép 3 câu bạn thấy khó nhất vào sổ. Hôm sau mở sổ, nói lại 3 câu đó trước khi sang tình huống mới.

Một tình huống, ba ngày liền, mỗi ngày một vòng. Ngày thứ ba thử đổi một chi tiết (món khác, điểm đến khác) để câu không chỉ là câu thuộc lòng.

Thử ngay: tình huống hỏi đường

Sáu câu chính:

1. Excuse me, where is the bank?Xin lỗi, cho mình hỏi ngân hàng ở đâu?
2. Is it far from here?Chỗ đó có xa đây không?
3. Go straight and turn left.Bạn đi thẳng rồi rẽ trái.
4. Take the second street on the right.Bạn rẽ vào con đường thứ hai bên phải.
5. It's next to the post office.Nó ở ngay cạnh bưu điện.
6. You can't miss it.Bạn sẽ thấy ngay thôi.

Đoạn hội thoại để đóng vai:

Tự soạn kịch bản cho tình huống của riêng bạn

Không phải tình huống nào cũng có sẵn bài. Gặp việc sắp phải làm bằng tiếng Anh (gọi điện cho khách sạn, nói chuyện với giáo viên của con, hỏi bác sĩ), bạn tự soạn một kịch bản nhỏ theo khung 3 + 3 + 1:

• 3 câu bạn chắc chắn phải nói. Câu mở lời, câu nói việc chính, câu chốt. Ví dụ đặt lịch khám: "Hi, I'd like to make an appointment.", "I've had a sore throat for three days.", "Is tomorrow morning okay?".
• 3 câu bạn có thể sẽ nghe. Đoán xem người kia hỏi gì: tên, giờ, lý do. Tra trước để khi nghe thấy thì nhận ra ngay.
• 1 câu cứu nguy. Câu dùng khi bí: "Sorry, could you say that again?" hoặc "Could you write that down for me?". Thuộc câu này thì không tình huống nào làm bạn đứng im.

Viết bảy câu đó ra một mảnh giấy, nói to mỗi câu vài lần, rồi đóng vai như bước 3 ở trên. Bảy câu là đủ cho phần lớn các cuộc nói chuyện ngắn ngoài đời.

6 lỗi hay gặp khi học tiếng Anh theo tình huống

• Học thuộc nguyên đoạn hội thoại. Đời thật không ai nói đúng kịch bản. Thuộc từng câu chính, rồi tập trả lời khi người kia hỏi khác đi một chút.
• Chỉ học vai của người kia. Nhiều người thuộc câu phục vụ nói ("Are you ready to order?") mà quên tập câu của chính mình. Đánh dấu vai của bạn ngay từ lần nghe đầu.
• Ôm quá nhiều tình huống một lúc. Năm tình huống một tuần thì không cái nào kịp quen miệng. Một tình huống, vài ngày liền.
• Chỉ đọc bằng mắt. Đọc hiểu không có nghĩa là nói được. Câu nào cũng phải đi qua miệng ít nhất vài lần.
• Bỏ qua câu xử lý sự cố. Lúc thật hay có trục trặc: món mang ra sai, chuyến bay trễ, không nghe kịp. Mỗi tình huống nên có ít nhất một câu cho lúc không như ý.
• Chờ nói hoàn hảo mới dám nói. Người nghe cần hiểu bạn, không cần bạn không có lỗi. Nói chậm mà rõ là đủ.

Bài tập nhỏ: tình huống nào, câu nào?

1. Bạn đứng ở quầy check-in, nhân viên chưa nói gì. Câu mở lời nào hợp nhất?

   • A. Give me the ticket
   • B. Hi, I'd like to check in for my flight to Tokyo
   • C. I go to Tokyo
   Xem đáp án

   B. Hi, I'd like to check in for my flight to Tokyo · Nói rõ việc và điểm đến; "I'm flying to Tokyo" cũng tự nhiên.

2. Bạn không nghe kịp người chỉ đường. Bạn nói gì?

   Xem đáp án

   Sorry, could you say that again, a bit slower?

3. Trong cuộc họp, bạn không đồng ý với đồng nghiệp. Câu nào lịch sự hơn?

   • A. I disagree
   • B. I see your point, but I'm worried about the timeline
   Xem đáp án

   B. I see your point, but I'm worried about the timeline · Ghi nhận ý người kia trước, rồi mới nói "but…".

4. Theo khung 3 + 3 + 1, "Could you write that down for me?" thuộc loại câu nào?

   Xem đáp án

   câu cứu nguy, dùng khi bí.

Sắp có: các tình huống tiếp theo

Các bài dưới đây đang được viết, mỗi bài khớp một chặng có sẵn trên bản đồ học của My Mimi.

Đời sống hằng ngày (A1–A2)

• Chào hỏi, nói tên và quê, hỏi thăm nhau, giới thiệu tuổi, trường hoặc công việc (greet-1, greet-2, greet-3)
• Kể một ngày của mình, nói về gia đình, tả căn phòng (home-1, home-2, home-3)
• Món ăn yêu thích và đi chợ: hỏi giá, hỏi số lượng (food-2, food-3)
• Hỏi đường, mua quần áo (hỏi cỡ, hỏi màu, xin mặc thử), đi xe buýt, tàu, taxi và mua vé (city-1, city-2, city-3)
• Thời tiết, sở thích ngoài trời, rủ nhau đi chơi cuối tuần (park-1, park-2, park-3)
• Ở trường: môn học, bài tập và bài kiểm tra, bạn bè và thầy cô (school-1, school-2, school-3)
• Đi khám: tả triệu chứng, đặt lịch và nói chuyện với bác sĩ, thói quen sống khoẻ (health-1, health-2, health-3)

Du lịch và công việc (A2–B1)

• Nhận phòng khách sạn và nhờ nhân viên giúp, kể lại một chuyến đi (travel-2, travel-3)
• Nói về công việc mơ ước và kế hoạch tương lai (work-1)

Trò chuyện sâu hơn (B1+)

• Kể một chuyện đã xảy ra, những lần đầu tiên đáng nhớ, điều tiếc nuối (cafe-1, cafe-2, cafe-3)
• Sở thích và đam mê, lên kế hoạch một sự kiện cùng nhóm, mục tiêu và thói quen (club-1, club-2, club-3)

Công việc và tranh luận (B2–C1)

• Cuộc họp: đề xuất kèm lý do, phản đối khéo và dung hoà, tóm tắt và chốt bước tiếp (meeting-1, meeting-2, meeting-3)
• Thuyết trình: mở đầu và nêu dàn ý, giải thích một ý trừu tượng, trả lời câu hỏi của khán giả (lecture-1, lecture-2, lecture-3)
• Môi trường: nguyên nhân và hậu quả, so sánh giải pháp, thay đổi thói quen (green-1, green-2, green-3)
• Tin tức: tóm tắt một tin, đánh giá nguồn tin và nhận ra tin giả, mạng xã hội được và mất (news-1, news-2, news-3)
• Đàm phán: đưa đề nghị và điều kiện, thuyết phục và xử lý phản đối, nói khéo tin khó (deal-1, deal-2, deal-3)
• Tranh luận: làm việc ở nhà hay ở văn phòng, phản biện và bảo vệ ý mình, thành ngữ thông dụng (radio-1, radio-2, radio-3)